Tìm kiếm
 
 
Tư vấn tâm lý học đường
Thông Báo HS - Cựu HS
 
 
 
Về bài thơ Độc Tiểu Thanh ký - Cô Lê Thị Phong Lan

Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh kí để thấy được tấm lòng đồng cảm sâu sắc của Nguyễn Du
        với nàng Tiểu Thanh cũng là những tâm sự, suy ngẫm về chính cuộc đời nhà thơ.


Trong gia tài thi ca phong phú của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, bộ phận thơ chữ Hán có vai trò khá đặc biệt. Đó là những bài mà Nguyễn Du có thể trực tiếp bộc lộ những tâm tư, tình cảm; bày tỏ những day dứt trăn trở của mình. Trong bài thơ "Độc Tiểu Thanh ký" những tâm sự ấy của Nguyễn Du lại có được sự tương đồng, gần gũi với cuộc đời, số phận tài sắc mà bất hạnh của Tiểu Thanh. Bởi vậy bài thơ là sự kết hợp hài hoà giữa nỗi thương người và sự thương mình, giữa sự xót thương cho kiếp người mệnh bạc và lòng trân trọng ngợi ca những phẩm chất cao đẹp của con người. Đó cũng là một phương diện quan trọng, sâu sắc trong chủ nghĩa nhân đạo của Nguyễn Du.

Trong thơ văn trung đại, không phải ít hình ảnh những người phụ nữ "tài hoa bạc mệnh", là nạn nhân của cái quy luật "hồng nhan đa truân". Người cung nữ của Nguyễn Gia Thiều đa tài là thế:

Câu cẩm tú đàn anh họ Lý
Nét đan thanh bậc chị chàng Vương"
và: "Cờ tiên, rượu thánh ai đang
Lưu Linh, Đế Thích là làng tri âm



nhưng rồi rốt cuộc cũng chỉ bị nhốt nơi cung cấm mà nuối tiếc quá khứ, chán nản hiện tại và lo sợ cho tương lai. Tuy nhiên, phải nói rằng chỉ đến Nguyễn Du mới xuất hiện cả một lớp người mang trọn cái số kiếp bạc mệnh ấy: Kiều, Đạm Tiên, người ca nữ đất Long Thành.... Số phận của họ nằm trong mạch cảm hứng chung của Nguyễn Du và thể hiện tấm lòng nhân đạo bao la ở ông. Bởi thế dễ hiểu vì sao cuộc đời Tiểu Thanh - một người con gái xa về thời gian, cách về không gian lại nhận được sự cảm thông sâu sắc như thế từ nhà thơ. Tiểu Thanh cũng đầy đủ tài hoa, nhan sắc, nhất là tài hoa văn chương, thơ phú. Cuộc đời cuối cùng cũng vùi chôn trong nấm mồ khi đang độ xuân xanh tuổi trẻ. Phần tinh hoa để lại cho đời cũng tiêu tan chỉ vì cái lòng ghen tuông ích kỷ, tàn ác của người vợ cả. Sự biến đổi đau thương ấy của cuộc đời nàng như được hiện hữu trong cảnh vật :

Hồ Tây cảnh đẹp hoá gò hoang
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn


Trong nguyên văn, Nguyễn Du dùng chữ "tận" như muốn xoá sạch mọi dấu vết của cảnh đẹp Tây Hồ, tô đậm thêm ấn tượng hoang vắng, tàn tạ của gò hoang. Sự biến đổi tang thương của cảnh gợi mối thương tâm đến người. Cảnh đẹp Tây Hồ giờ chỉ còn gò hoang cũng như tất cả những gì còn lại của Tiểu Thanh tài sắc chỉ là một mảnh giấy tàn, là phần dư cảo. Nhưng chỉ từng ấy thôi cũng đủ để nhà thơ một mình thương cảm, xót xa mà khóc cho đời hồng nhan. Tiểu Thanh trong đời thực 300 năm trước cũng như nàng Kiều, người ca nữ đất Long Thành đều phải hứng chịu:

Rằng: Hồng nhan tự thuở xưa
Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu
(Truyện Kiều)


Tài sắc của những con người ấy thì được ngợi ca là những giá trị tinh thần cao đẹp nhưng bản thân họ thì lại bị đày đoạ, chà đạp. Nguyễn Du với tấm lòng nhân đạo bao la sâu sắc của mình đã thể hiện một sự đồng cảm, xót thương hết sức chân thành với số phận Tiểu Thanh. Đây là một nét mới mẻ trong Chủ nghĩa nhân đạo Nguyễn Du. Đối tượng mà Nguyễn Du thương cảm, quan tâm không chỉ là "thập loại chúng sinh" đói nghèo đau khổ. Rất nhiều tình cảm của ông hướng về những kẻ tài hoa.

Chính số kiếp của Tiểu Thanh tạo nên cái mối hận ngàn năm để Nguyễn Du nhắc đến trong hai câu luận:

Mối hờn kim cổ trời khôn hỏi
Cái án phong lưu khách tự mang


Mối hận ấy hỏi trời không thấu, hỏi đất không hay, chỉ có những kẻ cùng hội cùng

 thuyền là có thể cùng nhau than thở. Nguyễn Du tự nhận mình cũng mắc cái nỗi

oan kỳ lạ vì nết phong nhã tài hoa. Nói cách khác sự đồng cảm lớn lao của

Nguyễn Du dành cho Tiểu Thanh có được bởi Nguyễn Du là người đồng cảnh.

Lòng thương người khởi phát từ sự thương mình nên càng chân thực và sâu sắc.

 Đúng như Mộng Liên Đường chủ nhân Nguyễn Đăng Tuyến từng nhận xét rằng:

"Thúy Kiều khóc Đạm Tiên, Tố Như tử làm truyện Thúy Kiều, việc tuy khác nhau

 mà lòng thì là một, người đời sau thương người đời nay, người đời nay thương

 người đời xưa, hai chữ tài tình thật là cái mối thông luỵ của bọn tài tử khắp trong

 gầm trời và suốt cả xưa nay vậy". Quả thực cái sự vô tình, trớ trêu của tạo hoá

với những kẻ tài năng đã trở thành mối hận của muôn đời và khắp chốn.

Như vậy, tình thương của Nguyễn Du đối với Tiêủ Thanh là tình cảm của những

người tuy xa cách về hoàn cảnh nhưng lại tương đồng trong cảnh ngộ. Từ nỗi

thương mình mà xót xa cho người. Và từ sự thương cảm cho người lại tiếp tục

 gợi lên bao băn khoăn, day dứt cho kiếp mình. Bởi một lẽ, Tiểu Thanh rốt cuộc

còn có được một Nguyễn Du tri âm tri kỷ rỏ lệ xót xa. ít hay nhiều linh hồn văn

 chương, nhan sắc, tài hoa "hữu thần" ấy còn có được sự an ủi. Nhưng còn

Nguyễn Du, cũng là kẻ "tài tử đa cùng" lắm sự lận đận gian nan thì 300 năm sau

 biết còn ai trong thiên hạ tưởng nhớ, tiếc thương. Đó là cái tâm sự băn khoăn

 không thể có lời giải đáp mà chỉ nhờ qua trường hợp Tiểu Thanh, Nguyễn Du

mới có cơ hội suy ngẫm và gửi gắm.

Bài thơ có kết cấu đặc biệt: hai câu đầu là cảnh vật, sự kiện, còn 6 câu sau nặng

một khối tình. Khối tình ấy xét riêng ra thì là sự xót xa cho số kiếp Tiểu Thanh và

những băn khoăn về cuộc đời chính tác giả. Nhưng ở tầng sâu khái quát nó là

nỗi niềm của cả một lớp kẻ sĩ tài hoa, tài tử mà nhân ái bao la.

(SƯU TẦM)


Các tin khác:
Nghệ thuật xây dựng cốt truyện - Cô Trần Thị Thắm-Tổ Văn
 
Tin tức & Sự kiện
Thông báo môn, ngày thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2017 - 2018

  Thông tin tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy năm 2015 (cập nhật đến ngày 10/4/2015)

  Thông báo của Cục CNTT Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tra cứu thông tin tuyển sinh Đại học-Cao đẳng

  Bộ GDĐT hướng dẫn thực hiện Qui chế thi trong tổ chức thi THPT quốc gia và xét công nhận tốt nghiệp THPT năm học 2014-2015

  Thông tư về Quy chế thi trung học phổ thông quốc gia năm học 2014-2015

  Thông tin tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy năm 2015 (cập nhật đến ngày 03/4/2015)- Các trường khu vực Đông Nam bộ , TP Hồ Chí Minh và khu vực Tây Nguyên

  CÙNG CON CHỌN NGHỀ - Tư liệu chọn ngành, chọn nghề, chọn trường trong kì thi Đại học,Cao đẳng,Trung cấp

  ĐỊA CHỈ WEB TƯ VẤN HỖ TRỢ CHỌN TRƯỜNG,CHỌN NGÀNH TRUNG CẤP - ĐẠI HỌC

  5 nội dung xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực

  09 nội dung Văn hóa trường học trường THPT Bà Rịa

  8 giá trị giáo dục trường THPT Bà Rịa

  Suy ngẫm - Những dấu chấm câu

  5 nội dung xây dựng Trường học thân thiện, học sinh tích cực

  09 nội dung về Văn hóa trường học trường THPT Bà Rịa

  Diễn đàn tư vấn tâm lý học đường và hướng nghiệp

  Đề thi và đáp án tốt nghiệp THPT tiếng Anh từ năm 2003 đến năm 2010

  Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học cấp THPT.

  Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ Chủ nhiệm - Tổ trưởng

  Tuyên dương học sinh đạt giải quốc gia năm học 2010-2011

  Tài liệu hướng dẫn đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên

  Sách ôn thi tốt nghiệp Tóan - Văn - Anh - Sinh học - Vật lý - Địa lý năm học 2010-2011 hiện có tại thư viện nhà trường

  Sách ôn thi Tốt nghiệp và luyện thi Olympic

  Nên nghe ai khi hướng nghiệp ?

  Qui chế thi Tốt nghiệp THPT - Thông tư 04

  Thông tư 05 bổ sung Qui chế thi tốt nghiệp

  Tham khảo đề thi và đáp án tốt nghiệp THPT các năm 2008, 2009, 2010

  Hướng dẫn viết sáng kiến kinh nghiệm

  Dạy học tình huống và tình huống dạy học

  Cách viết một SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CỤ THỂ

  Biện pháp rèn cho học sinh kỹ năng trình bày bài làm môn Toán

  Nghị định về quản lí, cung cấp, sử dụng internet

  Giáo dục con cái

Lịch thi học kỳ I - Năm học 2010 - 2011

  Kỹ năng sống - Cách làm việc nhóm

  Địa chỉ tham khảo tư liệu giảng dạy

  Sơ kết học tập tính đến tháng 12

  Kết quả học lực - hạnh kiểm tính đến tháng 12/2010

10 mẫu xe 'tí hon' nhưng hấp dẫn
Hình ảnh
tuyensinh
THỜI KHÓA BIỂU
Thư viện tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu
Tra tu
 
thiet ke web thiet ke web hcm thiet ke web vung tau thiet ke web gia vang hoa dat hoa dat son nuoc son nuoc noi that binh sua tre em san xuat moc khoa may ao thun